Werelderfgoed van de Unesco

Grote Markt van Brussel © Eric Danhier

De Grote Markt van Brussel staat op de lijst van het Werelderfgoed van de Unesco.

Geschiedenis Grote Markt

Een beknopte geschiedenis van de ontwikkeling van de Grote Markt:

  • 1174: eerste verwijzing naar een Nedermarckt op een moeras op de rechteroever van de Zenne
  • 13de en 14de eeuw: de markt is omgeven door 'steenen' (hallen of markten in steen) en huizen
  • 15de eeuw: de huizen aan de zuidkant worden vervangen door de vleugels van het Stadhuis en de klokkentoren (1449)
  • 1515-1531: bouw van het zogenaamde 'Broodthuis' op de Grote Markt
  • 16de eeuw: heropbouw van huizen in renaissance- of barokstijl
  • 13 tot 15 augustus 1695: het bombardement van Brussel door de Franse koning Lodewijk XIV vernielt de Grote Markt (behalve het Stadhuis en het Broodhuis)
  • 1697-1698: heropbouw van de huizen aan de Grote Markt die in 1695 zijn verwoest
  • 1873: start afbraak en heropbouw van het Broodhuis

Meer info over de Grote Markt van Brussel.

Wat is Werelderfgoed?

De Unesco (United Nations Educational, Scientific and Cultural Organization) is een organisatie van de Verenigde Naties (VN). De organisatie heeft volgende doelen: vredesopbouw, armoedebestrijding, duurzame ontwikkeling en interculturele dialoog door onderwijs, wetenschap, cultuur, communicatie en informatie.

Sinds 1972 stimuleert de Unesco de bescherming van werelderfgoed via een werelderfgoedlijst. Deze lijst bestaat uit onroerende goederen met een uitzonderlijke en universele natuur- en/of culturele waarde.

Waarom staat de Grote Markt op de lijst?

Sinds 1998 staat ook de Grote Markt van Brussel op de lijst van het Werelderfgoed. Het plein wordt hiermee erkend voor zijn economische, politieke en culturele functie. Volgens de Unesco voldeed de Grote Markt aan 2 criteria voor inschrijving op de lijst:

  • Criterium II: de Grote Markt is een buitengewoon voorbeeld van de eclectische en uiterst succesvolle mengeling van architecturale en artistieke stijlen die kenmerkend zijn voor de cultuur en samenleving van deze regio.
  • Criterium IV: de Grote Markt illustreert, door het karakter en de kwaliteit van de architectuur en de buitengewone kwaliteit als openbare plaats, op een buitengewone wijze de evolutie en de prestaties van een hoogst succesvolle handelsstad in het noorden van Europa op het hoogtepunt van haar welvaart.

Stedenbouw op de Grote Markt

De Stad Brussel is trots op dat erfgoed en wil het daarom bewaren voor de toekomst. Dat besef groeide al in de tweede helft van de 19de eeuw. De architectuur van de voorgevels wordt al beschermd sinds 1883. Door het Koninklijk Besluit van 19 april 1977 werden de huizen van de Grote Markt geklasseerd. Sinds de inschrijving op de lijst van het Werelderfgoed (1998) ging de aandacht ook naar de binnenkant van de gebouwen. Sinds 20 september 2001 is het interieur van de huizen op de Grote Markt beschermd.

Stedenbouw in de omliggende straten

Het plein en de omliggende straten (Unesco-perimeter) zijn sinds 2009 onderhevig aan bijzondere stedenbouwkundige regels. Deze verordening moet handel, toerisme en huisvesting harmonieus laten samengaan in de wijk:

Het hele project wordt begeleid door:

Beheersplan

De inschrijving van de Grote Markt op de Werelderfgoedlijst houdt een specifiek beheer van de gebouwen en de omliggende bufferzone in, een vereiste binnen de Overeenkomst voor het Werelderfgoed. In de richtlijnen van de Unesco staat de belangrijkste doelstelling van zo'n beheersplan: het verzekeren van de duurzaamheid van de onroerende goederen op de lijst van het Werelderfgoed.

De Stad Brussel werkte hiervoor een methodologie uit met alle acties en projecten rond 5 strategische doelen:

  • beheer van het goed
  • behoud van het erfgoed door de integriteit en authenticiteit ervan te verzekeren
  • ontwikkeling van een functioneel evenwicht tussen handel en huisvesting
  • verbetering van de leefomgeving
  • sensibilisering, promotie, uitwisseling en ontwikkeling op het vlak van toerisme

Het plan kwam tot stand in samenwerking met de verschillende diensten van de Stad en andere partners en organisaties die binnen de zone werkzaam zijn. Een volgend beheersplan zal 6 jaar geldig zijn (2016-2022).

Beheersplan 2012-2015

Beheersplan 2016-2022

Links

Bovenaan pagina