Project Marollen - Heraanleg openbare ruimte en huizenblokken

De Stad Brussel voert al jarenlang een actief beleid op het vlak van inrichting of herinrichting van zijn openbare ruimten. In het kader van het Duurzaam wijkcontract De Marollen voorziet het deel 'Operaties openbare ruimten' de heraanleg van 6 binnenhuizenblokken en de omgeving van publieke woningen en publieke voorzieningen.

De perimeter van het wijkcontract De Marollen biedt een grote verscheidenheid aan openbare ruimten. Naast de 'iconische' straten van de wijk (Blaesstraat, Hoogstraat of Vossenplein) zijn er een groot aantal openbare ruimten die 'intiemer' zijn en rechtstreeks verband houden met het dagelijks leven van de inwoners van de Marollen: de binnenhuizenblokken, de omgeving van de sociale woningen, kleine groene ruimtes,... Sommige van deze ruimtes zijn van lage kwaliteit, moeilijk aan te passen of hebben juist te lijden onder intensief gebruik.

De ambitie van het Duurzaam wijkcontract De Marollen is de herwaardering van deze buurtruimten door de aanleg van kwaliteitsvolle openbare ruimten die gezellig, groen en toegankelijk zijn voor personen met beperkte mobiliteit. Ze moeten openstaan voor verschillende gebruiksmogelijkheden en ontworpen zijn in overleg met de bewoners. Het is de bedoeling om stedenbouwkundige principes te definiëren voor een coherente interventie op alle blokken/openbare ruimten, alsook 
functionele, technische en milieuprincipes (status en profiel, materialen, doorlaatbaarheid, waterbeheer, verlichting, beplanting,...).

Het project is ontwikkeld met aandacht voor de burgerparticipatie, waarbij rekening is gehouden met de bijdragen en meningen van omwonenden.

Lacaille - Bloemisten

De gebouwen op de hoek Lacaille-Bloemisten werden rond 1970 afgebroken om plaats te maken voor een sociaal woonblok. Dit werd teruggebouwd vanaf de weg, waardoor het plein/de ruimte van het project ontstond.

Het project stelt voor om een plein te creëren met een hoge groendichtheid, maar zonder afbreuk te doen aan de zichtbaarheid en het sociale toezicht. Dit gebied zal voornamelijk worden gebruikt om te wandelen en te ontspannen, om conflicten in het gebruik te voorkomen.

Het project omvat:

• Opwaardering van de bestaande bomen
• Planten aan de voet van bomen
• Maximale bodemdoorlaatbaarheid
• De installatie van fietsenrekken en een aantal bankjes

Gieterstraat

Tot in de jaren 1970 stonden er gezinswoningen. Dit huizenblok werd afgebroken om plaats te maken voor een wildernis/parkeerterrein. Aan het einde van de 20ste eeuw werd het heringericht tot een ontspanningsruimte met een voetbalveld.

Het doel van het project is om het imago en het gebruik van dit gebied, dat momenteel wordt beschouwd als vuil en druk bezocht, radicaal te veranderen. De strategie is om het aantal gebruiksmogelijkheden te vergroten, faciliteiten te bieden voor een breder publiek, de locatie groener te maken en sociale interactie aan te moedigen door de plaats veiliger te maken.

Het project omvat:

• Intensieve vergroening
• Maximale bodemdoorlaatbaarheid
• Installatie van fietsenrekken
• Installatie van een openbaar toilet
• De aanleg van een speelplein
• De aanleg van een sportparcours

Sint-Theresia

Eengezinswoningen in het projectgebied werden gebouwd in de jaren 1840. Deze werden afgebroken om plaats te maken voor een kleuterschool. Op een deel van ons interventiegebied ligt momenteel de parking van de school.

Eenmaal bevrijd van parkeerplaatsen en onnodige scheidingsmuren kan deze openbare ruimte een groene en rustige plek worden. De school en de crèche zullen kunnen profiteren van dit prachtige, zen en ietwat speelse voorplein. Zonder dat het een schoolstraat in de ware zin van het woord wordt, zal de straat een behandeling krijgen die de aanbevelingen van het Vademecum voor de ontwikkeling van schoolomgevingen van het Brussels Gewest volgt.

Het project omvat:

• Intensieve vergroening
• Maximale bodemdoorlaatbaarheid
• Installatie van fietsenrekken
• Installatie van tafels en banken
• De aanleg van een speelplein
• De aanleg van een sportparcours

Rodepoort

Vroeger was op deze plek een distilleerderij en azijnfabriek gevestigd. Deze gebouwen werden rond 1960 gesloopt.

Tegenwoordig wordt er overal gespeeld in het park, waardoor ander gebruik uitgesloten is. Het project wil het terrein in twee zones verdelen: een speelzone in het hogere deel en een kalm gebied in het lagere deel. Door de hekken te verwijderen en het park minder omheind te maken en het voetpad ernaast aan te passen, wordt het park opener en speelt het beter in op de wijk. 

Het voetpad wordt onderdeel van de square. Een speelse houten module die gebruik maakt van de helling verbindt de speelruimte met de openbare ruimte via een glijbaan en een klimwand.

Het project omvat:

• Een toename in biodiversiteit
• Maximale doorlaatbaarheid van de bodem en aanleg van een greppel
• Installatie van fietsenrekken
• Installatie van tafels en banken
• Renovatie van de speeltuin (behoud van het draaihek, vervanging van de schommels, aanleg van een klim- en glijzone)

Montserrat

In 1974 werd de projectlocatie gerenoveerd waarbij sociale woningen in gebouwen werden ondergebracht, gerenoveerd door 'De Brusselse Haard' en 'ASSAM-Sorelo'. Het plan was om op deze plek gemeenschappelijke tuinen aan te leggen.

Het project bouwt voort op wat al werkt om de gebruiksmogelijkheden van de locatie uit te breiden en te verbeteren: meer speelruimte, grotere moestuinen, een goed schuilhuis, een kippenhok,... In overleg met de gebruikers zal de herinrichting het bestaande gebruik verder ontwikkelen en aanpassen om ervoor te zorgen dat bestaande initiatieven verder blijven bestaan.

Het project omvat:

• Voorzieningen om fauna aan te trekken (nestkasten, vleermuiskasten,...)
• Installatie van tanks voor regenwateropvang
• Uitbreiding van de moestuin
• Oprichting van een mobiel kippenhok
• Vernieuwing van het schuilhuis
• Meer tafels en banken

Voorzorg

Tussen 1900 en 1980 stonden er uitbreidingen van huizen op de projectlocatie. Het heeft een vergelijkbare geschiedenis als Montserrat, waar de gebouwen werden overgenomen door de 'Brusselse Haard' en een gemeenschappelijke tuin werd aangelegd. Het project wil een eenvoudige en multifunctionele ruimte creëren. 

De gefragmenteerde architectuur wordt afgebroken ten gunste van een open ruimte die de grote centrale plataan accentueert.

De site zal openstaan voor bewoners en gebruikers/verenigingen die een gezamenlijk opgesteld handvest zullen ondertekenen.

Het bestaande pad blijft behouden, maar het wordt gerenoveerd met doorlaatbare betonnen straatstenen. De directe toegang vanaf de terrassen op de begane grond wordt afgeschaft. Het project wil een ingewikkeld, lelijk en niet-functioneel landschapsontwerp vereenvoudigen ten gunste van een groene, eenvoudige en veelzijdige ruimte.

Het project omvat:

• Voorzieningen om fauna aan te trekken (nestkasten, vleermuiskasten,...)
• Installatie van een picknicktafel die toegankelijk is voor personen met beperkte mobiliteit
• De aanleg van een tuin voor rustige activiteiten