Het geïntegreerd regenwaterbeheer (GRB) is een duurzame aanpak die het stedelijk waterbeheer herdenkt en zo veel mogelijk heroriënteert naar een natuurlijke of natuurgebaseerde watercyclus, vergelijkbaar met een 'sponsstad'.
Deze aanpak stimuleert de infiltratie en opslag van regenwater precies daar waar het valt, met als doel:
- Overstromingen te voorkomen door de afvoer te beperken naar het rioleringsstelsel, dat bij hevige regenval kan overbelast raken en schade stroomafwaarts veroorzaakt
- De vegetatie te versterken, de lucht te verkoelen en stedelijke hitte-eilanden tegen te gaan
- De biodiversiteit te ondersteunen door het maken van vochtige zones die gunstig zijn voor flora en fauna
- Drinkwater te besparen door regenwater in te zetten voor toepassingen zoals bewatering of toiletten
Om deze doelen te bereiken kunnen er op verschillende schaalniveaus (openbare ruimte, publieke of private gebouwen) aanpassingen worden uitgevoerd, zoals wadi's, poelen, groendaken, onthardingen, regenwaterputten,...
Hieronder vindt je per wijk en per speler voorbeelden van projecten. Deze initiatieven worden gedragen door diensten van de Stad Brussel of door private spelers of verenigingen, met technische en/of financiële steun van de Stad.
In Laken bestaat er sinds 2021 een Prioritair Interventiegebied voor het Geïntegreerde Regenwaterbeheer. Dit is een zone die werd aangeduid door het College van Burgemeester en Schepenen van de Stad Brussel, waarin meerdere doelstellingen werden vastgelegd om de overstromingsproblemen in Laken aan te pakken. Deze doelstellingen zijn ook opgenomen in het Klimaatplan van de Stad Brussel, dat in 2022 werd goedgekeurd door de Gemeenteraad.
Alle stedenbouwkundige projecten, renovaties of herinrichtingen van de openbare ruimte binnen deze zone moeten voorrang geven aan infiltratie en hergebruik van regenwater. Zo versterken ze het natuurlijke spons-effect van de stad. Tegen 2030 moet in deze zone 250.000 m² aan daken of verharde oppervlakken worden afgekoppeld van het rioleringsnet.
Kaart - Prioritair Interventiegebied voor het Geïntegreerde Regenwaterbeheer in Laken (2.97 MB)
Noorden van Laken
In het noorden van Laken, dat binnen deze zone ligt, loopt het Europese project TRANS-lighthouses, dat participatieve projecten en werven van uiteenlopende omvang mogelijk maakt. Zo moeten ze het doel van 250.000 m² ontharde of afgekoppelde oppervlakken bereiken.
Kaart met alle voltooide of lopende GRB-projecten in Laken (2.77 MB)
In de Noordwijk worden overstromingen vooral veroorzaakt door terugstuwing van het rioleringsstelsel. Bij hevige regen stroomt het water van de verharde oppervlakken rechtstreeks naar de riolen. Hierdoor ontstaat overbelasting en kunnen riolen overlopen in kelders, waarvan de afvoerinstallaties niet waterdicht zijn. Vivaqua en de Stad Brussel bieden een gratis diagnose aan waarbij je kelder wordt geïnspecteerd, met aanbevelingen voor de aannemer die je zelf kiest. Raadpleeg de premies voor meer info over wat je kunt doen:
Op heel haar grondgebied voert de Stad Brussel GRB uit via projecten in de openbare ruimte of stadsgebouwen, maar ook door begeleiding en ondersteuning van burgers en private spelers.
Heb je interesse in een project dat reeds uitgevoerd is of loopt binnen de stad Brussel? Neem dan contact op met:
Dienst Stadsontwikkeling - Klimaat en Stad in transitie
Wil je een dergelijk project realiseren in jouw tuin, school, gebouw of parking? Ontdek dan de premie voor projecten rond water en biodiversiteit en de technische begeleiding die de Stad biedt.
Woon je in Brussel?
Monique, slachtoffer van overstromingen, maakte gebruik van de premies en kreeg hulp van de vereniging City to Ocean om GRB-installaties te plaatsen in haar tuin. Een regenton ontvangt het water van haar dak. Wanneer die vol is, stroomt het overtollige water naar een poel, die op haar beurt overloopt in een wadi. Een wadi is een uitgegraven en beplantte zone die regenwater tijdelijk opslaat en langzaam laat infiltreren. Dit voedt het grondwater en houdt de bodem en planten vochtig, wat op warme dagen de tuin verkoelt.
Een onderneming in Brussel?
Trademart (Heizelvlakte): een groot deel van de parking P1 werd afgekoppeld van de riolering dankzij de aanleg van een wadi aan de zijkant van de parking. Deze wadi is gedimensioneerd om extreme regenval op te vangen die gemiddeld maar één keer om de 100 jaar voorkomt.
Erfgoed en infiltratie van regenwater combineren?
Huis Jamaer: de architecten van het bureau Latitude Platform en de Stad Brussel zijn gestart met een project in het geklasseerde gebouw aan de Stalingradlaan. Een bestaande regenwaterput wordt opnieuw in gebruik genomen voor toiletten, een infiltratiezone wordt aangelegd en een oude poel in de geklasseerde tuin wordt hersteld. Zelfs in geklasseerde gebouwen is het dus mogelijk om GRB-maatregelen te realiseren, en met de premie word je begeleid bij alle administratieve stappen.
Vergroenen en ontharden van de openbare ruimte
Marsupilamiplein: deze voormalige rotonde in Laken werd omgevormd tot een speelzone die regenwater doorlaat. De bodem uit halfdoorlatend materiaal is omringd door zones met beplanting.
Ontdek het project hier (deze video is in het Frans met ondertitels in het Nederlands):
Scholen als voorbeelden voor waterbeheer
Emile Bockstaelschool (Stad Brussel)
De schoolsite werd heringericht om regenwater te laten infiltreren en hergebruiken. Verharde oppervlakken zijn vervangen door waterdoorlatende stenen en halfdoorlatende bodems. Verschillende regenwaterputten vangen het water op voor het doorspoelen van toiletten.
Sint-Ursulaschool
Deze school in lagergelegen Laken heeft regelmatig last van overstromingen op de speelplaats. Ze deed een beroep op de premies en kreeg professionele begeleiding van Latitude Platform, in samenwerking met de Stad. Er werd een participatief proces opgestart met de leerlingen om een speelplaats te ontwerpen die regenwater opvangt en hergebruikt.
College La Fraternité
Ook in lager Laken kreeg deze school ondersteuning van Latitude Platform en de Stad voor een project dat in aanmerking komt voor een premie. Het eco-team van de school, een gemotiveerde groep leerlingen en leerkrachten, ontwierp in samenwerking een toekomstbeeld van hun speelplaats waarin regenwaterbeheer en een aangenamere, inclusieve ruimte centraal staan. De leerlingen leerden eerst over de wateruitdagingen in Brussel, en werkten daarna aan het ontwerp dat overstromingen helpt beperken.
Lees meer in de Brusseleir
Brusseleir van december 2025 - januari 2026 (6.84 MB) (pagina's 16 en 17)
