Het project, sinds 2020 in studie, is vandaag realiteit: naast het toekomstige warmtenet van de 5de generatie wordt een eerste deel van de Noordwijk een 'Positive Energy District' (PED) of positieve energiewijk.
PED in de Noorwijk: ±50 hectare
Belangrijkste innovatie: warmtenet van de 5de generatie - geothermie in de openbare ruimte
Stedelijk weefsel: boulevards - gemengde wijk - kantoren - woontorens
De perimeter van het PED, dat officieel in december 2025 van start ging met thermische responstesten, heeft niet altijd de vorm van vandaag gehad.
Sinds 2020 werken het coördinatieplatform en de Europese projecten Externe siteCities4PED en RESPONSE aan dit traject. In 2024 en 2025 kwamen daar de door de Stad bestelde studies over oplossingen en de energiemonitoring in de Noordwijk bij. Samen hebben zij stap voor stap de eerste contouren van deze positieve energiewijk vormgegeven en de ambitie scherpgesteld om binnen de perimeter energietransitieprojecten op wijkniveau aan te trekken.
In het begin was de studiezone met de naam PED 'Noordwijk' veel groter (± 170 ha) en strekte ze zich uit over 3 km ten oosten van het kanaal: van Sainctelette tot in de omgeving van Mabru.
In 2025 biedt het project voor een warmte- en koudenet in de Maximiliaanwijk een uitgelezen kans om een positieve energiewijk te creëren. Het ruime studiegebied wordt dan opgedeeld in 3 relevante sectoren, zodat de focus kan liggen op een eerste PED, nu op actie afgestemd, van ongeveer 50 ha in het onderste deel van deze studiezone.
Voor deze eerste positieve energiewijk die de Stad wil realiseren, is de koers duidelijk: op ware schaal tonen hoe een Brusselse wijk haar verbruik van fossiele energie sterk kan verminderen, meer lokale koolstofarme energie kan produceren en de energiebronnen beter kan verdelen tussen gebouwen.
Het PED speelt de prestigieuze rol van wijk die 'haar tijd ver vooruit is' en stelt de Stad in staat om:
- een warmte- en koudenet van de 5de generatie te verwelkomen en eigen te maken
- het potentieel te testen en procedures te ontwikkelen voor de aanleg van geothermische centrales onder openbare ruimten
- instrumenten voor energiemonitoring op wijkniveau uit te proberen
- nieuwe samenwerkingsvormen te ontwikkelen tussen buurtbewoners, overheden, economische actoren en verenigingen
Als je in het gebied woont of werkt, zal je de buurt geleidelijk aan zien veranderen. Eerst kan dat zich uiten in:
- tijdelijke werkzaamheden in de openbare ruimte (aanleg van leidingen voor het warmte- en koudenet, geothermische boringen, heraanleg van het Maximiliaanpark)
- de energetische renovatie van bepaalde gebouwen
- de installatie van warmtepompen, zonnepanelen of andere koolstofarme uitrusting
Er komen snel nieuwe informatie- en opvolgingstools (kaarten, dashboards, wijkindicatoren) die helpen te begrijpen wat er verandert en welke voordelen dat oplevert voor het klimaat, de energie-autonomie van de wijk en de levenskwaliteit van bewoners en werknemers.
Op termijn is het de bedoeling dat deze veranderingen leiden tot:
- comfortabelere gebouwen, die minder gevoelig zijn voor hittegolven (bijvoorbeeld door toegang tot koolstofarme en goedkope koeling) en minder afhankelijk zijn van de prijzen van fossiele brandstoffen
- een aangenamere wijk om in te wonen, waar openbare ruimtes (zoals het Maximiliaanpark) een dubbele rol spelen als leefruimte en energie-infrastructuur voor iedereen
En dat is nog maar het begin, het startschot voor het PED. Het vervolg moet nog worden uitgevonden!
Het PED is niet alleen een zaak van ingenieurs en leidingen: het steunt ook op de betrokkenheid van bewoners, gebruikers en organisaties. In de loop van het project komen er verschillende vormen van participatie.
De Stad Brussel en haar partners communiceren regelmatig over de stappen van het project en de mogelijkheden om mee te doen. Initiatieven zijn ook meer dan welkom. Meld ze aan via:
Het idee is eenvoudig: hoe meer mensen die in de wijk wonen, er werken en er actief zijn, worden betrokken bij de beslissingen, hoe rechtvaardiger de positieve energiewijk zal zijn. Zo sluit ze beter aan bij de reële gebruiken en behoeften. En zo wordt het ook makkelijker om dit model elders in de stad te herhalen.
Ben je eigenaar van een gebouw binnen de perimeter van het PED? En wil je aansluiten op het toekomstige warmte- en koudenet? Sluit je dan aan bij de bewoners die interesse hebben in het net.
Stuur hiervoor een e-mail naar ped@brucity.be met het adres en het type gebouw (eengezinswoning, appartementsgebouw, handelszaak, kantoor,...).
Deze informatie helpt de Stad en haar partners om het aansluitingspotentieel van de wijk beter in kaart te brengen, je op de hoogte te houden van de volgende stappen en, wanneer het zover is, contact met je op te nemen over concrete mogelijkheden voor een aansluiting.
