Vuurwerk en knalvuurwerk horen bij de eindejaarsfeesten, maar ze hebben vaak onderschatte gevolgen - vooral voor het welzijn van huisdieren, boerderijdieren en wilde dieren. Hier lees je wat belangrijk is om te weten, bij ons in Brussel en daarbuiten.
Huisdieren
Honden, katten en andere huisdieren ervaren de knallen en lichtflitsen van vuurwerk als bedreigingen. Het plotselinge lawaai, de felle lichten en de geur van buskruit verstoren hun waarneming en veroorzaken paniek, vluchtgedrag, verwondingen of zelfs hartfalen.
Boerderijdieren
Paarden, koeien, geiten en andere dieren op de boerderij worden niet gespaard. Hun gevoelige gehoor en natuurlijke waakzaamheid maken ze bijzonder kwetsbaar. Paniek kan leiden tot botsingen, ernstige verwondingen of zelfs sterfte.
Wilde dieren en vogels
Vuurwerk heeft ook een grote impact op de biodiversiteit: vogels slaan massaal op de vlucht, raken gedesoriënteerd, raken uitgeput of sterven. Er zijn bijvoorbeeld vogels waargenomen die honderden kilometers aflegden of hun migratiegedrag wijzigden na shows met vuurwerk.
Milieu en afval
Naast geluidsoverlast veroorzaakt vuurwerk ook miljoenen fijne stofdeeltjes, zware metalen en buskruitresten die neerslaan in bodem en waterlopen. Deze hebben schadelijke gevolgen voor fauna en milieu.
Op het grondgebied van het Brussels Hoofdstedelijk Gewest is het particulier gebruik van vuurwerk verboden:
Iedereen die vuurwerk of knalvuurwerk afsteekt buiten de toegelaten shows, riskeert een boete tot 500 euro per overtreding, volgens het algemeen politiereglement (art. 43 §5).
Het is dus essentieel om deze regelgeving te respecteren - om dieren te beschermen én juridische risico's te vermijden.
Voor huisdieren (honden, katten, kleine huisdieren,...)
- Haal ze bij valavond naar binnen, liefst vóór het vuurwerk begint.
- Sluit rolluiken en gordijnen, laat een zacht licht branden en zet de radio of televisie aan om het lawaai te dempen.
- Creëer een veilige plek: een mand of bench met een geruststellende sfeer.
- Zorg dat je dier correct geïdentificeerd is (chip, naamplaatje, geactualiseerde databank). Dat is onmisbaar bij ontsnapping.
- Blijf zelf rustig: jouw houding beïnvloedt die van het dier. Straf angst niet en versterk ze niet.
Voor landbouwdieren
- Zet ze in een veilige stal of schuilplaats, zonder gevaarlijke voorwerpen (hekken, werktuigen) die letsel kunnen veroorzaken bij paniek.
- Controleer vooraf de staat van gebouwen, weiden en afsluitingen.
- Vermijd vuurwerk in de onmiddellijke nabijheid van stallen of weiden.
Voor wilde dieren en de natuur in de omgeving
- Let op gevoelige zones: weiden, moerassen en bomen waarin vogels of vleermuizen rusten, kunnen sterk verstoord worden.
- Zelfs op afstand kunnen vogels getroffen worden: studies tonen effecten tot meer dan 5 kilometer verderop.
De slogan van deze campagne 'Wat onze ogen verwondert, verstoort hun oren' vat het perfect samen: wat voor ons feestelijk lijkt, betekent paniek en lijden voor dieren.
Door samen in actie te komen, kunnen we:
- het risico op verwondingen en ongevallen door paniek bij dieren verminderen
- angst bij huis- en boederijdieren beperken
- de stedelijke biodiversiteit en rust in onze wijken helpen bewaren
